Rəşad Həsənov: “Avropa İttifaqı büdcə kəsiri faizini azaltmaq şərti ilə kəsirin hər bir üzv ölkə ücün bərabər olmasını tezliklə təmin etməlidir”

Avropa İttifaqı (Aİ) maliyyə böhranını önləmək üçün səylərini artırıb. Banklararası razılıq əsasında Yunanıstanın 37 milyard avro borcu silinib. Düzdür təhlillər böhrandan çıxış üçün ölkənin borcunun ən azı 40%-nin silinməli olduğunu göstərir. Hansıki bu da təxminən 70 milyard avro edir. Bu arada Almaniya parlamenti gərgin müzakirələrdən sonra Avropa Maliyyə Təhlükəsizliyi Fondunun ehtiyatlarının artırılması yönündə qərarı qəbul edib. Bununla da EFSF-nin ehtiyatlari Almaniyanın 210 milyard avro ödəməsi ilə 440 milyard avroya yüksəlib. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin eksperti Rəşad Həsənov Aİ-da böhranın gərginlik həddinə catdığını deyir. Onun fikrincə, bu hal dünya iqtisadiyatına da öz təsirini göstərir: “İlk olaraq banklarda özünü göstərən maliyyə çatışmazlıqlarının zamanında qarşısının alınmaması səbəbindən Yunanıstan iqtisadiyatı tamamilə iflic olub. Hesab edirəm ki, 440 milyard avro ilə İtaliya, İspaniya, Portuqaliya və İrlandiya kimi ölkələrdə böhranı yalnız gecikdirmək olar. Daha ciddi işlər görülməli, antiböhran tədbirləri sürətləndirilməlidir. Maliyyə qurumları arasında mükəmməl kordinasiya qurulmalıdır. Bunun üçün hətta yeni təşkilat da yaradıla bilər. Həmin təşkilat avrozonadakı bütün növ maliyyə axınlarını nəzarətə götürməlidir. Bu da maliyyə qurumlarının problemlərdən daha tez xəbər tutmasına imkan verəcək”.
R.Həsənov bildirir ki, Aİ ölkələri İtaliya və İspaniya kimi ölkələrə aşağı faizli kreditlər ayırmalıdır: “ Bunun üçün EFSF –in büdcəsi 3 və ya 4 dəfə artırılmalıdır. Günümüzdə daha geniş yayılmaqda olan banklara dövlət zəmanəti öz effektivliyini itirməkdədir. Buna səbəb isə Avropa İttifaqı ölkələrində baş verənlərdir. Həmin dövlətlərin iflas olduğu halda nələrin baş verəcəyi məlum deyil”.
Ekspert hesab edir ki, görülən tədbirlər Avrozona ölkələrinin iqtisadi strategiyalarına tam riayət etdikləri halda effektiv olacaq: “ Avropa İttifaqı büdcə kəsiri faizini azaltmaq şərti ilə kəsirin hər bir üzv ölkə ücün bərabər olmasını tezliklə təmin etməlidir. Sözügedən ölkələr artıq qazandıqları qədər xərcləməli olduqlarını anlamalıdırlar. Cünki bir ölkənin borcunu digərləri ödəməli olur. Bu da ədalətli deyil. Nəzərə alsaq ki,Avropa İttifaqı iqtisadi qurumdur deməli şərtlər hər bir uzv ölkə üçün səmərəli olmalıdır. Yunanıstanın avrozonadan çıxarılması fikri səmərəlilik prinsipinə əsaslansa da bu tamamilə yolverilməzdir. Cünki Şərqə doğru genişlənmək planları olduğu halda Avropa İttifaqından qopmalar arzuolunmaz və hətta son olar”.
R.Həsənovun fikrincə, yaranmaqda olan iqtisadi böhrana qarşı dünya ölkələri birlikdə mübarizə aparmalıdırlar: “Əks halda dünya iqtisadiyatı, o cümlədən Azərbaycan ciddi təhlükə ilə üz-üzə qalacaq”.

7GUN.AZ